پیشرفت شتابان تکنولوژی، جهان امروز را با پرسشها و مسائل نوپدیدی روبهرو کرده است؛ پرسشهایی که حوزه علمیه نمیتواند نسبت به آنها بیتفاوت باشد. انتقال صرف میراث علمی گذشتگان به نسلهای آینده، اگرچه ارزشمند است، اما بهتنهایی پاسخگوی نیازهای عصر جدید نیست. امروز، حوزه نیازمند بهروز بودن، اندیشههای نو و پاسخهای تازه در چارچوب اسلام ناب است؛ چراکه توقف در این مسیر، چیزی جز عقبگرد بهدنبال نخواهد داشت.
حوزه علمیه، برای ایفای نقش حقیقی خود، ناگزیر از تحول است. تحول به معنای گسستن از هویت نیست، بلکه به معنای حرکت رو به جلو و رشد همگام با جامعه است. حوزهای که پیشرفت نکند و خود را با تحولات زمانه تطبیق ندهد، بهتدریج از جامعه فاصله میگیرد و این فاصله، سرانجام به انزوا میانجامد؛ و انزوا، مقدمه حذف و زوال است.
نقطه آغاز هر تحول حقیقی، پذیرش واقعیتهاست. حوزه علمیه پیش از هر چیز باید جایگاه کنونی خود را بشناسد، موقعیت خویش را ارزیابی کند و کاستیها را بیپرده ببیند. پس از این شناخت، مسیر اصلاح و حرکتِ رو به جلو آغاز خواهد شد. حوزه علمیه نیاز به بالندگی دارد یعنی پیشرفت کند، قدمهایی رو به جلو نهد و آفاق تازهای را کشف کند.
ازاینرو، حوزه علمیه باید با بازخوانی پیشینه پرافتخار خود و با نگاهی دقیق به شرایط امروز، ظرفیتهای حقیقی خویش را بازیابد و با قدرت در مسیر آینده گام بردارد. امروز که انقلاب اسلامی به پیروزی رسیده و دین خدا در عرصه حاکمیت و قدرت حضور یافته است، مسئولیت حوزه علمیه سنگینتر از گذشته است. حوزه باید تمام توان علمی و فکری خود را به کار گیرد.
این کتاب با تکیه بر بیانات امام امت، بهروشنی ترسیم میکند که طلاب و حوزههای علمیه در کدام عرصهها نیازمند تحولاند و در چه بخشهایی دچار عقبماندگی شدهاند. این اثر، نقشهی راهی است برای شناخت وظایف امروز حوزه و جبران کاستیها در مسیر ایفای رسالت عظیم طلاب.
